Auteur: Charissa Bakema

  • Storytelling en de dramadriehoek.

    Storytelling en de dramadriehoek.


    Voor de post HBO supervisie & coaching  van de Christelijke Hogeschool Ede gaf ik gisteren een studiedag over storytelling. Mijn collega Ben Vissee vroeg mij vorig jaar voor het eerst, en dit jaar hebben we een middag samen doorgebracht om te kijken of we onze kennis konden bundelen. Ben is een expert in de Transactionele Analyse. Ik weet veel van storytelling en hoe je als supervisor met verhalen kan werken.

    We vonden een superleuke link door de dramadriehoek (aanklager, redder en slachtoffer) en de winnaarsdriehoek (protectie, permissie,  potentie) aan een bestaand en later ook aan eigen verhalen te koppelen. (meer…)

  • Wat is mijn plan vandaag?

    Alles draait, alles gaat zoals het gaat
    Hoe moet ik leven
    Waar gaat het heen
    Alles draait, alles gaat zoals het gaat
    Wat gaat vanzelf
    Wat doet iedereen wat is mijn plan vandaag

    Wende zingt en wij zingen mee. Wende zingt en plotseling zwaait de Regenboogprins naar een passerende motor. ‘Zag je hoe hij keek?’ lacht hij en dan zijn we allebei even stil. Ik slik een traan weg. Want hier delen wij een ander moment, een paar weken geleden nog maar, toen hij en Sis bij mij achter in de auto als twee  jonge tieners speelden en zwaaiden naar iedereen die ze tegenkwamen op de snelweg. Zoveel plezier, zoveel fun, het spatte van ze af.
    Dat  had vandaag ook zo kunnen zijn als Sis niet op de dag van ons vertrek verdwenen was van de groep waar ze woont. We zijn zonder haar naar ons chalet vertrokken voor ons Hemelvaartweekend.
    Ik zie de prins denken; ‘het is toch anders alleen, het is een leuker spelletje samen. En waar is ze eigenlijk? Als ze maar weer terugkomt.’

    (meer…)

  • Ga je mee op avontuur?

    ‘Doe de rugtas van je af. Leg je boeken in de kast. We gaan op avontuur, we gaan op reis.’

    Deze zin komt uit het liedje dat Andre van Egmond schreef naar aanleiding van een online theaterworkshop die broedgebied in samenwerking met Vitree.nl en andere jeugdzorgorganisaties uitvoerde met eigen kinderen van pleegouders voor het project Engage the Village.
    In het liedje heeft Andre verschillende fragmenten uit de workshop verwerkt. Bij het liedje hebben we een videoclip gemaakt waarin een aantal deelnemers hun fragment ook speelden.

    De veerkracht spat er vanaf!

    Maarre…. het gaat eigenlijk helemaal niet over pleegbroer of zus zijn, toch?

    Ik kan me voorstellen dat kijkers dat denken bij het zien van de clip.
    Dat klopt! Het gaat er niet over. Maar toch ook weer wel.
    In de video zie je een aantal kinderen die hun talenten laten zien.
    Kinderen die er zijn!
    En het ‘er zijn’ , daar gaat het om.

    Veel eigen kinderen van pleegouders en gezinshuisouders geven aan dat het vaak druk is thuis.
    Ze moeten er aan wennen dat ze de aandacht van hun ouders moeten delen met andere kinderen. En omdat deze kinderen ook vaak ontregeld, getraumatiseerd  en verdrietig zijn, vergen ze van de pleegouders en gezinshuisouders veel energie, soms is er dan minder over voor hun eigen kinderen. Bijna alle eigen kinderen zijn loyaal naar hun ouders en pleegbroers en zussen.
    Maar ze vinden het soms ook lastig.  En om aan te kunnen geven dat je iets lastig vind, moet je vertrouwen in jezelf hebben en weerbaar zijn.
    Kinderen die zelfvertrouwen hebben, weten hun talenten en hebben eigenheid ontwikkeld waarin ze zich gezien weten door hun ouders,  (pleeg)broers en zussen, familie en vrienden.
    En daar zijn we weer bij de video! Andre roept de kinderen op om bij tijd en wijle de discipline, de regels en het aanpassen los te laten. Leg je boeken in de kast en ga op avontuur! Doe waar je blij van wordt, leer nieuwe dingen, ontwikkel je.  In principe is het vind ik een oproep aan alle kinderen, maar voor kinderen die al vroeg ontdekken dat het leven voor sommige kinderen heel moeilijk is en leren verantwoordelijkheid te dragen binnen een pittige situatie, is het essentieel. Als je ook nog graag wilt weten wat de kinderen andere kinderen van pleegouders adviseren kun je ook nog de video met 7 Tips bekijken. Maar de tips komen alleen tot hun recht in een situatie waar er als eerste ruimte is voor eigenheid en talent van de kinderen, en dat zie je in de videoclip ‘we gaan op avontuur’, dus kijk ze vooral allebei.

  • Mei; over Vogels enzo.

    Na een onstuimige april, begon  de maand mei ook met een paar stormachtige regenachtige dagen. Met lief en Regenboogprins ben ik een weekje in ons chalet.  ‘April doet wat ie wil, maar mei geeft nog geen zonneschijn’ zegt de Regenboogprins na een paar dagen van wind en regenbuien. Ondertussen kijk ik naar foto’s van prachtige kleurige, soms donker, dan weer lichte luchten. Foto’s die vrienden her en der online posten. De Regenboogprins moppert nog wat door tot ik zeg; ‘maar in mei leggen wel de vogels een ei!’  en hem wijs op een nestje dat gebouwd is in de hoek van het chalet, bovenop op ons wasrek tijdens de week dat we niet bij ons chalet waren.  Een merel zit er bovenop en houdt ons scherp in de gaten.  Vanaf dat moment doen we onze deur voorzichtig open en kijken we iedere keer als we naar buiten gaan of de merel er nog zit. Ondertussen, zo’n 700 meter verderop op de archemerberg gebeurt er ook een klein wonder. Er is een lammergier gesignaleerd. Als ik mijn ochtendwandeling maak, zie ik vanzelf een groepje mensen langs de kant van de weg, in groene pakken, gewapend met enorme kijkers en telelenzen. En als ik in één van de kijkers kijk, zie ik inderdaad een enorme vogel op een boomstronk zitten ergens op de hei. Het is heel bijzonder, dat merk ik als de dagen erna, het zandpad naast het enorme veld waar de lammergier zit, steeds dichtbevolkter wordt, want iedereen wil de lammergier zien. Zo denk ik deze dagen aan lammergieren, broedende merels, regenbuien, luchten en zonneschijn. Zo klus ik wat aan ons huisje, zo bezoek ik mijn ouders, ontmoet mijn schoonouders, zo heb ik onverwachte ontmoetingen en lees ik ‘Fresia’s voor mevrouw Brak’. Heerlijk toch?
    In al zijn onstuimigheid begint mei best goed! En met jonge vogeltjes in het vooruitzicht heb ik al weer zin in de volgende weekenden van mei!

    .

     

     

  • Alive and Kicking!

    Alive and Kicking!

    ‘We hebben wat geld gekregen op de groep van iemand die iets doet voor zielige jongeren en nu mogen we allemaal een cadeau uitkiezen.’

    Ik kan me nog als de dag van gisteren herinneren dat Sis dat tegen me zei. Ze wist niet goed wat ze er mee moest. Het was natuurlijk heel erg leuk dat ze een cadeau mocht uitzoeken, maar tegelijk  snapte ze niet zo goed dat ze dat zo maar van een organisatie aangeboden kreeg.  Ze had al een uitzonderingspositie als een kind dat op een groep woonde, en nu kreeg ze ook nog een cadeau als een soort uitzondering. Het leven kan flink ingewikkeld zijn als je tijdelijk of niet bij je ouders kunt opgroeien. Inmiddels heb ik naast de regenboogprins een flink aantal pleegkinderen gesproken en standaard stel ik ze de vraag: ben jij anders dan anderen omdat je in een pleeggezin woont?


    ‘Natuurlijk niet.’ zei mijn eigen Regenboogprins.
    ‘Soms voel ik me wel anders als ik buiten mijn eigen huis ben’ zei een meisje van 11.
    ‘Iedereen is gelijk!’ zei een jongen stellig toen ik het hem vroeg.
    ‘Nou, zelf ben ik denk ik niet anders, maar mijn situatie is wel anders’ zei een jongen van 13.
    In ieder geval vonden ze zichzelf niet zielig.

    Dat zijn ze ook niet. En toch snap ik de reactie van Sis wel een beetje. Want heel veel mensen vinden het heel erg naar als ze horen dat kinderen niet bij hun ouders op kunnen groeien.  Ze hebben dan diep medelijden, ik ook. En eigenlijk is dat mooi. Het raakt.  Maar dan komt de distantie.  Misschien omdat we het bij de ellende niet uithouden? We nemen afstand. Wij hadden dat niet? Wij zijn anders? De  kinderen zijn vanaf dat moment ‘zielig’ of met een netter woord ‘kwetsbaar’ (zie eerdere blog). Of, als ze zich niet laten kisten, het zijn kinderen met gedragsproblemen wat ook een fijn woord om afstand te nemen en de kinderen een label te geven. Mensen zullen niet snel zeggen dat deze kinderen echte survivors zijn, dat zeggen ze gelukkig zelf wel. Kinderen met een ‘rugzak’ vind ik misschien nog de beste beschrijving die ik er over gelezen heb. Omdat het vaker gaat over de situatie, de omstandigheden die complex zijn, dan om de kinderen zelf.

    Pleegkinderen en kinderen die op een groep wonen zijn dus gewone kinderen, met een rugzak vol veranderende situaties, waar ze mee moeten dealen.  Een hele klus.
    Afgelopen maand deed ik samen met mijn goede vriend Wouter een interview met twee jongeren (19 en 21 jaar) die ons vertelden wie ze waren en hoe de situaties die ze overkwamen ze gevormd heeft. Hoe er dwars door moeilijke tijden belangrijke levenslessen werden geleerd.

    ‘Ik had niet gedacht dat ik met de persoon die ik het allermeest verafschuwde, nu weer kan lachen. Ik heb geleerd dat vergeving vrijheid geeft. ‘ Gianny
    ‘Mijn leraar zei dat ik het slimste meisje van de klas was, ik kon het niet geloven, maar ik zit nu wel op het HBO’  Elisa

    Wil je luisteren naar deze twee inspirerende jonge vrouwen die allebei in een pleeggezin wonen?
    Open je geest en luister naar het boeiende verhaal van Gianny en Elisa. Met heel veel bewondering en respect vraag ik ieders aandacht voor hun verhaal.

    https://open.spotify.com/episode/54sKRVpsNyGS4X0mlnghdZ?si=ogxgxgWYRWOnXg3Bc3E6hw

     

     

  • ‘Werk je met kwetsbare mensen?’ zei ze.

    ‘Werk je met kwetsbare mensen?’ zei ze.

    Ik loop gehaast door het met paaltjes en lijnen afgezette paviljoen op weg naar mijn Corona-test. Sinds twee dagen ben ik flink verkouden, evenals de Regenboogprins. Ik besloot dat het goed was om me te laten testen. Als ik bijna bij de testingang ben, houdt een medewerker me staande. ‘Werk je met kwetsbare mensen?’ vraagt ze.

    Kwetsbare mensen? Ik veronderstel dat ze daarmee bedoelt: Mensen die risico lopen om doodziek te worden mochten ze Corona krijgen. Dus misschien ouderen, in een verpleeghuis? Of in de thuiszorg. In een ziekenhuis misschien? Of misschien mensen die meer risico lopen omdat ze gezondheidsproblemen hebben? Of kinderen en jongeren in een instelling of een gezinshuis. Of met verstandelijk gehandicapten. Of met jongeren  met autisme? Of gewoon op een school? Met pubers, of kinderen?
    Ehm, wat zijn eigenlijk kwetsbare mensen? (meer…)

  • Docenten door de ogen van een auti-puber.

    Docenten door de ogen van een auti-puber.

    Toen ik 12 was en op de middelbare school zat begonnen we docenten bij hun achternaam te noemen. ‘Wie heb jij voor wiskunde?’ ‘Jansen!’ ‘ Oh, da’s een goeie, die legt echt goed uit. Heb je ook les van Wiersma?’  ‘Ja, die is echt heel streng! En ze kijkt ook een beetje scheel als ze je de beurt geeft, je weet  nooit zeker of ze naar je kijkt en ze wordt kwaad als je dan naar je klasgenoot kijkt.’

    Vanmiddag liep ik met de Regenboogprins en zijn vriend Fedde in Amelisweerd. Allebei auti. Ze hadden het over hun leraren. Net zoals  ik vroeger, alleen totaal anders. (meer…)

  • Eitje. Ontdek waar je goed in bent. (boekrecensie)

    Eitje. Ontdek waar je goed in bent. (boekrecensie)

    ‘Je kunt oefenen tot je een ons weegt, en je kunt je zelfs heel veel competenties eigen maken, maar pas als je dat gaat doen wat je gemakkelijk afgaat en waar je blij van wordt, en iemand anders moedigt dat in je aan, ga je je talenten ontwikkelen.’

    Luk Dewulf

    Sinds een jaar of twee heb ik me verdiept in het gedachtengoed van Luk Dewulf over talentontwikkeling. Een visie die me aanspreekt en die ook nog eens heel erg goed toepasbaar is in de praktijk. Luk Dewulf heeft zo’n 39 kerntalenten onderscheiden waarvan ieder mens er zo’n 11-15 heeft. En die talenten samen maken je tot een uniek persoon. Niemand is hetzelfde. Wel worden mensen pas blij als ze datgene kunnen doen wat ze graag doen. Deze week kreeg ik een boekje toegestuurd van illustrator en schrijfster Maria Noljora. ‘Eitje!’ stond er op de voorkant.  En ‘ontdek waar je goed in bent.’  Een prentenboek voor kinderen. Met plezier heb ik het boekje gelezen. Het past heel goed binnen de positieve psychologie en de visie van Luk Dewulf.

    Ollie en Drom vinden een bijzonder ei.
    En uit dat ei komt Struis.
    Struis ziet dat andere vogels kunnen vliegen. Hij wil ook vliegen.
    Maar Struis wordt blij van rennen, daar komt hij per ongeluk achter.
    En dan heeft Struis zijn eigen talent gevonden.

    Ollie en Drom kennen hun eigen talent en helpen de dieren in het boek om dat van henzelf te vinden.

    Hoe ik het boek ervaar?
    Het is alsof ik samen met de dieren een beetje aan het dollen ben op het strand.
    Door de vage achtergronden waan ik me als lezer op een eiland. Het geeft me hetzelfde gevoel als een waddeneiland. En eilanden zijn uitermate geschikt om op ontdekkingstocht te gaan.  De sfeer in het boek is vriendelijk en zacht. De dieren proberen elkaar te helpen, al weten ze niet altijd hoe ze dat op een effectieve manier moeten doen. De tekeningen nemen me mee in het verhaal. Het is een tof boek om met je kinderen te lezen en na te denken over ieders unieke talenten. Je kunt het bestellen via boekenbestellen.nl

     

     

  • Art Based Learning

    Art Based Learning

    Jeroen Lutters is de grondlegger van de methode ‘Art based Learning’ en benoemd dat mensen ‘unknown thoughts’  kunnen krijgen als ze met een open mind naar kunst kijken met een leervraag in hun achterhoofd. Unknown thoughts komen uit het onbewuste en zou je kunnen vertalen als ‘het nog niet gedachte weten’. Ideeën, emoties en associaties die je in je draagt, komen naar boven zonder dat je dat proces helemaal bewust meemaakt.

    Ik vind het een fantastische methode en geef samen met  Catharina Kohler een aantal online meetings over art-based-learning en supervisie en coaching.
    Vorige week was de eerste meeting. Het was  boeiend om naar elkaar te luisteren en elkaars ervaringen te horen en achteraf na te denken over hoe de methode gebruikt kan worden.

    Voor mij een uitnodiging om er nog wat meer in te gaan duiken de komende tijd.

     

  • Een dag vol liefde

    Een dag vol liefde

    Het was zo’n dag dat alles er tegelijk was. De dood, nieuw leven, het lijden, de waarheid en de schoonheid. Maar boven alles was er het goede, dat gekleed ging in  de mantel van liefde.

    Het is 8.30. We zetten de regenboogprins af bij school en rijden samen door naar Drachten. Mijn telefoon ligt op schoot terwijl ik denk aan Sis die het deze week moeilijk had. Ik probeer het even; contact maken via Insta. Het lukt. We chatten een tijdje over wat er gebeurde en waarom en wat eventueel ook een oplossing zou kunnen zijn. Ik zoek samen met Egbert mogelijkheden om haar tegemoet te komen. In het nu is daar een kans. Een bliksembezoek vanmiddag. Terwijl we doorrijden bedenk ik me dat we ongeveer een jaar verder zijn in ons intensievere contact met Sis en dat dat nu heel okay is. En tegelijk kunnen we ook veel niet. We kunnen de oneerlijkheid in haar leven en haar rugzak niet dragen. Ik word er altijd een beetje verdrietig van. Maar wat we nu doen, een beetje meedragen en de prins en Sis vaak de mogelijkheid geven samen op te trekken is ook iets. Is dat genoeg? Ik hoop het.
    We rijden ondertussen door naar het afscheid van Egbert’s oom Klaas, die Corona kreeg en vorige week zondag overleed. Oom Klaas, die ik maar een beetje ken, maar die me altijd het gevoel gaf dat ik er helemaal bij hoorde.
    We kunnen niet bij de begrafenis zijn, door alle maatregelen. Maar we kunnen wel even langskomen om een menselijke erehaag te maken.
    Ter plekke aangekomen bedenk ik me dat heel Drachten ook dacht; daar moet ik zijn, want de erehaag is verdeeld over de volledige ‘eigen weg’ van de familie. (meer…)

  • Art is it! Ik weet het zeker.

    Art is it! Ik weet het zeker.

    ‘ Poëzie dat is als de woorden gaan zingen’ jongen, 6 jaar.

    Al drie weken lang werk ik samen met andere kunstenaars aan het deelproject ‘Brus en Zo’ waarbij we samen met jonge tieners hun verhalen als eigen kinderen van pleegouders en gezinshuisouders omzetten in van alles. Er zijn de twee weken hiervoor liedjes geschreven door tieners en er is theater gemaakt. En alles helemaal online. Als organiserend team volgden we wat er gebeurde en ik stond er vorige week helemaal versteld van. Ik neem je graag mee in een klein verslag.

    Het is tien voor twee. Met de workshopleiders hebben we nog een korte voorbereiding.   ..zzzz… de telefoon begint te zoomen. ‘Ik ben er al hoor!’ Appt de eerste. ‘Ik ook!’ Antwoord een 2e. ‘Wie ben jij dan?’ is het volgende bericht. De groep is er duidelijk klaar voor. Als we om vijf voor twee de groep toelaten, is iedereen er.
    Sommige deelnemers doen voor de 2e keer mee. Anderen zijn nieuw.

    Tabitha en André, de hosts, beginnen met de workshop. Er hangt een ontspannen, open en enthousiaste sfeer. Al snel zitten alle deelnemers met snor, bril en hoofddeksel voor de camera. Ze vertellen verhalen over hun eigen leven. Ze maken een mindmap over hun talenten. Ze denken na over het woord ‘veerkracht’. Want ja…wat betekent dat eigenlijk? (meer…)

  • Dichterbij

    Dichterbij

    Ik dacht altijd, dat ga ik nooit kunnen, andere kinderen erbij. Door de podcast denk ik dat niet meer. Ik weet niet of ik het ooit zal doen, pleegmoeder worden, maar ik denk niet meer dat ik het niet kan.  Gerdien

    Afgelopen week kreeg ik via Whats App een uitgebreide reactie van een moeder op de podcasts van Engage the Village die de afgelopen tijd gepubliceerd zijn. Met veel plezier las ik wat ze schreef. Ze schreef hoe tijdens het luisteren de verhalen van de eigen kinderen en pleegkinderen steeds iets dichterbij kwamen.  Hoe ze er langzaam in kwam. Ze was blij met ook de oudere eigen kinderen die meer terugkeken in de tijd en die,  verrassend voor haar,  het verrijkend vonden om pleegbroers en zussen in hun leven te krijgen. Maar wat ik het mooiste vond om te lezen was dat ze, door de podcast niet meer denkt dat ze geen pleegmoeder zou kunnen zijn. Die ontdekking bleef echt bij me hangen. Waarom eigenlijk?

    Een van de redenen dat ik met dit project en mijn foto-instagram ben begonnen, is dat ik mijn eigen levenssituatie en die van pleegkinderen wat dichter bij de samenleving wilde brengen.  Als mensen mij vroegen, ‘waarom?’ begon ik een filosofisch verhaal over dat ik hoopte dat ik wat minder ‘nobel’ gevonden zou worden. Dat zei namelijk ooit iemand tegen mij.

    Er hangt een vreemde sfeer om de pleegzorgwereld heen en die varieert van ‘ verschrikkelijke horrorverhalen’ tot ‘bijzonder liefdevole harteverhalen’.  Pleegouders zijn helden, falende vrijwilligers, of bijzonder pragmatisch professionele ouders, die iets goeds willen voor de wereld. Eigen kinderen zijn kinderen die veel opgeven voor hun pleegbroers en zussen en die graag willen helpen. Pleegkinderen zijn kinderen die ‘beschadigd en kwetsbaar’ zijn en hun ouders zijn ook op zijn minst ‘heel kwetsbaar’ maar kunnen ook ‘de grote afwezige of slechterik’ zijn. En al deze beelden stoorden me.  Het vertelde me dat pleegzorg op de een of andere manier ver af staat van mensen. Zo veraf, dat je gemakkelijk aannames kan doen over hoe het is.   (meer…)