Broedgebied

Categorie: Blog

  • Er moet nog heel wat uit

    Er moet nog heel wat uit

    ‘ Soms moeten er dingen uit voordat er weer dingen in kunnen’ zei mijn leersupervisor een aantal jaar geleden toen ik daarvoor een opleiding volgde. Ik denk dat dit zo’n moment is. Al twee dagen  zit ik achter mijn computer te staren naar een beeldscherm, terwijl ik niet veel verder komt dan het zicht op  de uitsnede van het schoolgebouw waar ik werk. En dat terwijl ik zoveel moois heb (mee)gemaakt. Moois om te delen.
    Laat ik beginnen met het laatste. Het beeld hiernaast.
    Ik vind het leuk om te merken dat ik steeds beter uit de voeten kan met het maken van collages.  Echt leuk om te doen.
    Ik verzamel beelden die in stapeltjes op de tafel in mijn atelier liggen. Vaak speel ik ermee, net zolang tot ik een leuke combi heb gevonden. Dan plak ik ze op, of maak gewoon een foto. Ik maak ze eigenlijk altijd analoog, maar de laatste tijd bewerk ik ze daarna met vormgevingsapps zoals Pro Create en andere. In 2026 ga ik nog een keer exposeren bij cafe Averechts in Utrecht! Ik zal het tzt online delen. Voor nu ga ik lekker verder met maken.

  • Vrijheid, een persoonlijk perspectief.

    Vrijheid, een persoonlijk perspectief.

    “Vrijheid is een aanwezigheid, geen afwezigheid.” Deze zin van Timothy Snyder in zijn boek Over Vrijheid kwam binnen vandaag. Ik wil de betekenis verder onderzoeken vanuit mijn associatie, dus hieronder zul je geen wetenschappelijke uitleg vinden. Eerder hoe ik mij verhoud tot deze zin.

    Waar denk jij aan bij deze zin?

    Als vrijheid over ‘ aanwezig zijn’  gaat denk ik direct aan God. Want ook in mijn gesprek met anderen lijkt het wat betreft God altijd te gaan over zijn en haar aanwezigheid of afwezigheid.  “Heer onze Heer, hoe zijt gij aanwezig en hoe onzegbaar ons nabij” of. “ mijn God, mijn God, waarom hebt U mij verlaten” . De aanwezigheid van God is essentieel als het gaat om je verhouding tot geloof. De aanwezigheid van de mens is net zo essentieel. In het 3e hoofdstuk van Genesis zegt God: “Adam, waar ben je?” God wil dat de mens antwoord geeft, er is, ook al wordt er een moeilijke vraag gesteld.

    Aanwezig zijn gaat over relaties, een relatie hebben met elkaar. Er zijn, met alles wie je bent, en aanspreekbaar zijn op wat er mis gaat. Daarin schuilt betekenis, daarin ontstaat vertrouwen, vertrouwen naar elkaar, maar ook naar wat en wie verder reikt dan jijzelf. Niet jij staat centraal, maar dat wat goed is, wat kan ontwikkelen tot iets dat de aarde en haar inwoners beschermt.

    Afwezig zijn;  er niet zijn, niet zichtbaar zijn, niet verschijnen, verdwijnen. Sommige dingen ben je liever kwijt dan rijk. Sommige gedachten wil ik liever niet hebben. Ik meld mezelf afwezig. Ik ben er even niet. Ik hoor je tegen me praten, maar met mijn gedachten ben ik ergens anders. Ik trek me terug.

    Afwezig zijn: ‘gelukkig hebben we hier geen tsunami’s, gelukkig hebben we hier geen dictatuur, gelukkig hebben we hier geen… enzovoort. Afwezigheid gaat ook over dingen die je niet mist. Waarover je blij bent dat ze hier niet zijn.’ Timothy Snyder beschrijft dit als negatieve vrijheid.

    Aanwezigheid: Naast dat van mijzelf gevraagd wordt om aanwezig te zijn, en antwoord te blijven geven, zijn er ook in onze samenleving regels en afspraken aanwezig waar ik blij mee ben. Is er zorg voor mensen die zorg nodig hebben. Voor mij een van de belangrijkste verwervingen van de samenleving.

    Timothy Snyder houdt in zijn boek een pleidooi voor positieve vrijheid. Dit is de vrijheid die ontstaat door aanwezigheid van belangrijke waarden, regels en betrokkkenheid van mensen. Dit roept een kleine aarzeling in mij op. Want…ehm… kaders, regels enzo… geven toch geen vrijheid? Het beperkt je toch doordat er grenzen worden gesteld?

    Is het niet genoeg dat ik als mens ‘aanwezig ben’ en ‘verantwoordelijk’ leef? Kan het niet wat emergenter allemaal?

    Maar in de praktijk vaar ik er wel bij dat er in ons land een grondwet is, dat er nog steeds heel veel politici en ambtenaren zijn die een lans breken voor zorg, aandacht en veiligheid. Ik vaar er wel bij en mijn allerliefste Regenboogprins, kan daardoor ook de begeleiding en zorg krijgen die hij nodig heeft. Ik denk dat positieve vrijheid van mij vraagt om aanwezig te zijn om die regels, en die maatregelen te ondersteunen en waarderen die de aarde en de mensen daarop beschermen. Dat het van mij vraagt om aanwezig te zijn als er gehandeld wordt op een manier dat dit niet zo is, door mijn stem te laten horen.

    Wat ik ook heus zal doen soms is: kop in het zand, doen alsof het er niet is, niet het nieuws volgen, het langs me heen laten glijden, er even uit weg gaan, doen alsof ik het niet hoor… soms omdat ik het te moeilijk vind… soms omdat ik moe ben… soms omdat ik gewoon even geen zin heb om…de grote afwezige zijn.

    Maar ik hoop dat ik ook herinnerd wordt als iemand die aanwezig was, in vriendschappen, in werk, in lastige situaties. Heel in het klein, met mijn lief en onze Regenboogprins kom ik daar al best een heel eind mee. Ook in mijn werk als kunstenaaronderzoeker en als supervisor en theaterregisseur kom ik al best ver. Ik ben er, ik sta in het midden van wie ik ben en wat ik kan. Om dat te doen waartoe ik me geroepen voel.

  • Het is wat het is?

    Het is wat het is?

    Een paar weken  geleden zei de Regenboogprins plotseling dat hij de zin ‘het is wat het is’ zat was. Iedereen zei dat maar tegen hem en het hielp helemaal niets voor de situatie waar hij in zat. Sinds dat moment hoor ik de zin de hele tijd.

    ‘Het is wat het is!’ daarna haalt iemand dan zijn schouders op en gaat het leven weer verder.

    Vorig weekend, we zaten in de auto, zei hij dat hij de zin zelf ook niet meer wilde zeggen. Ik stelde voor wat alternatieven te bedenken. We zouden bijvoorbeeld kunnen zeggen: dat is nou typisch de helaasheid der dingen!  Of…als tegenhanger ‘ het is niet wat het is, we zoeken een nieuwe weg’, of… ‘het is nu even heel vervelend’ of gewoon ‘Fuck het is wat het is’.

    Het was nog best wel moeilijk om andere zinnen te vinden want… wat bedoelen mensen eigenlijk met die zin? En waarom zeggen zo veel mensen hem?
    Het is wat het is. Het is nou eenmaal zo. Niets aan te doen. We moeten het er maar mee doen… het klinkt een beetje gelaten…je moet iets wat niet zo gaat als je wilt toch aanvaarden. Of… je hebt geen zin om er verder over na te denken. Of… je bent moe en hebt geen energie over om ergens tegen in opstand te komen. Of aanvaarden we inmiddels met z’n allen dat het leven niet volledig maakbaar is? Of is het gewoon zo dat ik, door de Regenboogprins, op een zinnetje zijn gewezen en dat ik het daardoor de hele tijd om me heen hoor?

     

     

  • Over vrijheid – soevereiniteit

    Ik lees het boek ‘Over Vrijheid’ van Timothy Snyder. Het boek is me aangeraden door de vader van een dierbare vriendin. Ik sprak met hem over mijn gevoel van onmacht en angst over waar we naartoe gaan als wereld. We waren op de verjaardag van een van de zonen van mijn vrienden. De man tegenover me biechtte op dat hij alleen nog maar naar het jeugdjournaal keek, om niet in een ‘Rabbithole’ terecht te komen, het jeugdjournaal had ook nog wat positief nieuws. De vader van mijn vriendin had een zelfde soort ervaring, een soort van contante verwarring, door alle nieuwsberichten die over elkaar heen tuimelden.  Hij was een aantal boeken gaan lezen die hem hielpen om de berichten te plaatsen en beter positie te kiezen. Ik heb de inleiding en het eerste hoofdstuk gelezen en ik merk dat het me helpt. Ik zal er af en toe een blogje over schrijven, voor wie zin heeft mee te lezen. (meer…)

  • Universele verklaring voor de open geest.

    Universele verklaring voor de open geest.

    Vandaag lijkt mij het moment om deze verklaring, die ik al 1,5 jaar geleden heb gelezen en ondertekend, op te schrijven. De verklaring vond ik in het museum van de Geest in Haarlem. Het lijkt mij een statement voor iedereen.

    Universele verklaring voor de open geest

    Every mind is different. Your mind works different from anyone else’s.
    And during your life, your mind is constantly changing. You will face challenges, disability and illnesses. It’s all part of it. Everyday people face social exclusion and are not seen as fully-fledged members of society.

    THIS MUST CHANGE! A SENSE OF BELONGING IS ESSENTIAL FOR A HEALTHY MIND!

    that’s why I endorse the following:

    ➡️ every individual should be approached with an open mind
    ➡️ every individual has talents and potention and therefore the right to education and work or the right to access meaningful activities according to his/her abilities
    ➡️ stigmatization and exclusion should be opposed
    ➡️ every individual should be seen, heard and allowed to participate in society.


    De verklaring is door duizenden bezoekers ondertekend en samen is het een uniek kunstwerk geworden.

    Ik probeer deze verklaring te leven. Iedere dag opnieuw. Want het mislukt regelmatig. Maar ik keer er naar terug, iedere keer. En dat helpt.

     

  • Terugblik 2024

    Terugblik 2024

    Ik vond het een pittig jaar. Er ging veel tijd op aan de steun voor de Regenboogprins! Met liefde trouwens ?. Ook de politiek en wereldproblemen van oorlog en klimaatverandering zaten mij dwars. Ik voelde me vaak verlamd. Daarom vandaag; voor mijzelf een lijstje met waardevolle momenten! Momenten die me telkens weer optilden! Maar ook momenten van naar binnen keren, en inzichten opdoen.

    (meer…)

  • Lijstjes: beeldende kunst

    Lijstjes: beeldende kunst

    Graag ga ik eropuit, op zoek naar beeldend werk dat ik boeiend vind.  Meestal vergezelt de Regenboogprins mij. Ook afgelopen jaar was ik een aantal keer in het museum.

    Een lijstje met mooie dingen, niet perse op volgorde, omdat ik niet zo goed kan kiezen.
    * Anselm Kiefer (Voorlinden)
    * Levi van Veluw (Singer)
    * Joosten en guests (Fundatie/kasteel Nijenhuis)
    * Philip Vermeulen (Rijksmuseum Twente)
    * Recall of Infinety (Cobra)
    * Spuiten en stikken (centraal Museum)
    * Slaap (Kunsthal Kade)
    * Jasper Abels (Anno)
    * Beeldentuin (Marienheem)
    * Dr Guislain (Gent)
    * SMAK (Gent)

     

     

     

  • Eindejaarslijstjes: concerten

    Ik ben nooit zo’n concertbezoeker geweest. Je kunt de concerten die ik in mijn leven heb bezocht denk ik op twee handen tellen. Dus een lange lijst wordt dit niet. Om precies te zijn ben ik in 2024 naar twee concerten geweest. Naar Typhoon en naar Wende.

    Op deze eerste kerstdag daarom een tekst van Typhoon die voor mij wel een beetje 2024 typeert:

    Vertel me, Hoelang moet je vallen tot je denkt dat je vliegen kan, Tot ik niet tegen mezelf of jou liegen kan, Als ik de wereld even stilzet, zie je me dan?

    Ik heb me vaak machteloos gevoeld als ik de ontwikkelingen in ons land en wereldwijd zag. Alsof we met z’n allen in een vrije val terecht zijn gekomen. Regelmatig zong ik het volgende nummer van Wende heel hard mee…

    Ben je daar?
    Dan gaan we hoog naar boven
    Daar, de hemel opent

    Kijk, de maan
    We gaan steeds verder, hoger
    Tot waar we over sterren lopen

    Ga je mee?
    Ga je mee?
    Want ik kan het niet, ik wil het niet, ik doe het niet alleen

    Daar ergens tussen het vallen en het vliegen.. daar begeef ik me, en daar zal ik nog wel een tijdje blijven in 2025. Het grootste geluk? Ik ben niet alleen. Ik heb geliefden, familie en vrienden en fijne collega’s om me heen.

    Toch een betekenisvolle opbrengst, die twee concerten ??.

  • Eindejaarslijstjes: Films

    Toffe documentaires:

    1. Sur L’adament – deze tedere documentaire nam me mee aan boord van een boot in het midden van Parijs, waar mensen met psychische problemen worden opgevangen. Een film van Nicolas Philibert (Étre et avoir).
    2. Mama mag ik naar huis toe (2024) van Eline van der Kaa & Jesse van Venrooij (Filmmoment). Respectvol en leerzaam zijn ervaringen van moeders wiens kinderen uit huis geplaatst zijn in beeld gebracht. Ook de relatie met pleegouders en gezinshuisouders van deze moeders komt in beeld. Trots om vanuit de leergemeenschap ‘ouders’ hier in meegedacht te hebben en enorm trots op Coby die hier aan meedeed.
    3. Love in the Spectrum– deze  Netflix docu-serie volgt de zoektocht naar een relatie van jonge mensen in het autistisch spectrum. In mijn huis woont ook zo’n held. De serie was een feest van herkenning, soms pijnlijk, maar ook vreugdevol en verrijkend.
    4. Where dragons live (2024) van Suzanne Raes over hoe een vrouw terugkijkt, samen met haar broers, op haar kindertijd, door het opruimen van hun huis, waarin allerlei draken te vinden zijn, maar ook een draak woonde. Een beetje geheimzinnig en eigenlijk ook heel gewoon…dat je als terugkijkende volwassene zowel de intimiteit als de vervreemding van wat toen normaal was ervaart. (meer…)

  • Eindejaarslijstjes: boeken!

    Eindejaarslijstjes: boeken!

    Mijn lijstje van 2024:

    Met stip op 1 staat (wat een fantastisch boek!):

    Het achtste leven (voor Brilka) – Nino Haratischwili

    En daarna op nummer 2 een veel korter boekje, maar zo bijzonder:

    Zwijgmannen – Jaap Robben

    Van Jan Brokken  (nummer 3 en 4) las ik: De Vergelding en In het huis van de dichter

    Ik las weer heel wat boeken dit jaar, maar bovenstaande boeken sprongen er uit in de zin dat ze me zo meenamen dat ik met de verhaalfiguren meereisde door landen en tijden en ze als mensen ging beschouwen die ik ook kende, met wie ik meekeek in hun levens. Hieronder nog een aantal boeken waar ik blij van werd dit jaar:

    5. Mensen zijn ingewikkeld – Floortje Scheepers
    6. Kwetsbaarheid omhelzen – Christa Anbeek
    7. Gerechtigheid voor dieren – Martha Nussbaum
    8. Wat mama niet vertellen kon – Marcel Maasse
    9. Vreemden voor onszelf – Rachel Aviv

    en dan nog een paar jeugdboeken die ik nog niet kende:

    10. Hasse Simonsdochter – Thea Beckman
    11. De jongen die van de wereld hield – Tjibbe Veldkamp
    12. Daantje de wereldkampioen – Roald Dahl

    Met smart wacht ik al twee jaar lang op het laatste deel van  de serie Nevermoor over Morrigan Crow ( Zilverkind), geschreven door Jessica Townsend.

    Wat waren jouw toppers? Misschien heb je een tip voor mij voor het komende jaar!

     

     

     

  • Terug naar de bron

    Terug naar de bron

    Al geruime tijd voel ik onbehagen. Ik maak me zorgen over onze aarde. Over het leiderschap wereldwijd, de oorlogen, de ongelijkheid, het onrecht. Nu is dat niet vreemd. Maar waar ik last van heb, is de angst en verlamming die dat bij mij teweeg brengt. Ik ga door natuurlijk, ik weet mijn verantwoordelijkheden, Maar de zorg om de toekomst ligt vaak als een koude schaduw om mijn hart.

    nodig
    Soms heb je inkijkjes in iets groters dan jezelf, iets groters dan de tegenwoordige tijd en iets groters dan het dagelijks leven. Ik had dat nodig en ik kreeg het. Ik neem je graag mee in mijn ervaring.
    Mijn lief en ik zijn uitgenodigd voor de pensionering van Edward de Kam, die ik als directeur van YFC Nederland leerde kennen  30 jaar geleden. Hij vertelt over de laatste tien jaar, waar hij als directeur van YFC Europa, Midden-Oosten en Noord Afrika werkte. Tijdens zijn verhaal voel ik iets warms door me stromen.
    Ik zie hoe dwars door oorlogen en armoede wereldwijd kleine gemeenschappen worden gebouwd waar jonge mensen een plek krijgen, gezien worden en nieuwe hoop krijgen voor hun leven.  Ik zie foto’s van jonge stevige mensen in landen hier ver vandaan. Ik hoor Edward verhalen vertellen over mensen. Over bewogen, moedige, eigengereide mensen vol humor, die een missie hebben. Die gestuurd worden door iets groters dan henzelf.
    (meer…)

  • Theater haalt de ervaring uit de MIST!

    Theater haalt de ervaring uit de MIST!

    Het is even stil. Dan komt het applaus. Enkele mensen gaan staan. Ik zie mensen in tranen. Naast me staat Janine van der Duin, die net voor de eerste keer haar eigen voorstelling ‘Mist’ heeft gespeeld. Ze lacht en straalt. Het is gespeeld, het is gedaan. Hier hebben we een jaar lang samen naartoe gewerkt. De sfeer in de kleine zaal van ‘Indekerngezond’  is aandachtig en warm. De mensen gaan weer zitten en het nagesprek begint. Wat raakt? Wat haakt? Een geanimeerd gesprek volgt.

    Ik ken Janine al lang. Ik kan me nog goed herinneren dat ze lang geleden als deeltijdstudent Social Work in een ontzettend leuke klas deelnam aan mijn dramalessen. Een aardige open vrouw, initiatiefrijk, geïnteresseerd en actief betrokken. Na haar opleiding kwamen we elkaar af en toe weer tegen. Ze woonde een tijdje in Utrecht, reisde naar Zuid- Afrika, en later was ze getrouwd, werkte bij Lister en speelde bij de Orde der Dwazen. Via haar leerde ik dat theatergezelschap kennen en regisseerde ik een aantal jaar met plezier de producties die deze groep maakte.

    Verdwenen
    Echter, zo’n anderhalf jaar geleden kwam ze plotseling niet meer. Ik vroeg waar ze was. Het antwoord was dat het niet goed met haar ging en dat ze er verder niet zoveel over konden zeggen. Ik wist niet goed wat te doen. Uiteindelijk stuurde ik een app met een groet en dat ik aan haar dacht. Ik wilde haar laten weten dat het voor mij niet normaal was dat ze zo maar was verdwenen. Dat zij ook bij het gezelschap hoorde ook al was ze daar niet. Ik snapte het niet precies…. het was wat mistig om de situatie.

    Terug
    Een zomer ging voorbij en ergens in september zag ik haar gelukkig weer.  Ze straalde en keek me doelbewust aan Ze moest me spreken over iets wat ze wilde. “Ik had een depressie” vertelde ze me. “ En ik wil daar iets mee. Ik wil een voorstelling maken. Wil jij me helpen?”

    Maken
    En zo begon een boeiend maakproces. Janine maakte een storyboard over de gebeurtenissen die in de drie maanden van haar depressie plaatsvonden. Ze schreef teksten. Samen bespraken we het storyboard, ik hielp om de teksten geschikt voor een voorstelling te maken. We herschreven, we schrapten. We zochten een dramaturgisch concept. En daarna begon het spelen. Janine speelde haar verhaal. Ze doorleefde veel opnieuw. En vaak waren er tranen. Soms van verdriet, maar veel vaker en dieper vanuit de liefde die zij voelde voor mensen om haar heen. Mensen die haar niet wilden missen. Mensen die zij niet wilde missen. Het was een persoonlijk en intiem proces om zo samen op te trekken en langzaam maar zeker kwam de voorstelling tot stand. Janine ontmoette ondertussen mensen die haar aanmoedigden. Haar man, haar vrienden en collega’s, haar mede-netwerkleden  van ‘het blauwe paard’. Marike, een lid van haar theatergezelschap wilde het decor wel voor haar maken. Haar schoonzus maakte opnames voor een trailer. Haar man maakte foto’s van haar en haar broer bouwde een website.

    Eenzaamheid en onvermogen
    Gaandeweg ging ik me steeds meer realiseren hoe eenzaam mensen zich kunnen voelen in en om een depressie. Hoe moeilijk het kan zijn voor vrienden, familie maar ook professionals om te begrijpen wat er gebeurd en passend te reageren. Janine liet me zien hoe zij zich vasthield aan een paar existentiële mantra’s die ze in die tijd repeterend tegen zichzelf zei. Hoe ze haar diepste gedachten niet uit durfde spreken en het toch deed. En hoe die keuze, eindelijk de eenzaamheid doorbrak en  de mensen om haar heen in beweging zette, waardoor er de hulp kwam die nodig was.

    En nu is de voorstelling af en speelde Janine hem voor het eerst op de unieke plek ‘ In de Kern Gezond’ in Leidsche Rijn in Utrecht. Tijdens de voorstelling zag ik hoe de theatrale wetten helpen om datgene wat verteld moet worden te laten landen. Het ritme, het spel, de muziek, het decor, de ervaring gestileerd in een vertelbaar verhaal. Wat heb ik toch een mooi vak.
    Dankbaar ben ik voor dit bijzondere traject. Ik hoop dat de voorstelling mensen die depressie kennen vanuit eigen ervaring, vanuit de positie van familie, vrienden, maar ook professionals met elkaar in gesprek zal brengen. Meer ervaringen uit de ‘mist’ zal halen en dat het zal leiden tot meer openheid, begrip en inzicht.

    Ben je geïnteresseerd geraakt in de voorstelling? Janine wil graag komen optreden. Je kunt haar vinden via www.routepositief.nl

     

    Ps: Wil je weten wat voor plek ‘In de kern Gezond’  is? Misschien ook een mooie locatie voor iets wat jij wilt laten zien: Check www.indekerngezond.nl
    En kijk ook eens op www.blauwepaard.nl als je ook vindt dat iedereen kwetsbaar én krachtig is!