
Jij bent niet zielig! (Over verbondenheid)
Mededogen, empathie, dat is uitstekend, zonder meegevoel gaat samenleven niet goed. Maar in gedachten iemand hulpeloos maken en die dan, eveneens in gedachten, met tranen besproeien, dat is niet helemaal waaraan de ontvanger van dit gevoel behoefte heeft. En zelf heb je er ook niets aan.
uit: Ik ben hier liever niet alleen – Marjoleine de Vos
Marjoleine de Vos schrijft over haar jongste broer, die een totaal ander leven leidde dan haar. Als hij terminaal ziek wordt, voelt ze een nabijheid die ze lang niet heeft ervaren. In éen van de eerste hoofdstukken van het boek schrijft ze bovenstaand citaat. Dit citaat bracht me bij mijn eigen relatie met de Regenboogprins.
Door zijn autisme en door de levenssituatie die voor hem meerdere keren veranderde, lukt het hem soms niet om contact te maken met anderen, of om gewoon leuke jongerenafspraken te maken, of om te begrijpen waar het over gaat tijdens gesprekken. Lange tijd was hij zich hier niet zo van bewust, maar nu is de tijd gekomen dat hij zich er wel bewust van is. Wat ik al langere tijd zag en wat me ook vaak verdrietig maakte, ervaart hij nu zelf. Zoekt hij hortend en stotend zijn weg in,
Onze levensgesprekken vinden vaak plaats in de auto. Zo’ n klein ronkend ‘kamertje’ waarin de bestuurder je niet aankijkt omdat die op de weg moet letten is een hele geschikte plek om je te uiten. Heel regelmatig uit hij zijn frustratie en ook boosheid over dingen die voor anderen allemaal makkelijk en vanzelfsprekend zijn, of over hoe hij soms door mensen wordt terechtgewezen, of door andere tieners, als hij op de fiets zit, uitgelachen wordt. Het doet mij pijn om dat van hem te horen. Om hem te horen spreken over de hardheid, onwetendheid en onverschilligheid van anderen ten opzichte van hem. En vooral om zijn verdriet daarover te merken. Het liefst zou ik hem daarvoor behoeden. Hem op schoot nemen en troosten. Vaak ook voel ik de verontwaardigde liefde in mij dan opvlammen. Want ondanks dat de Regenboogprins zijn eigen beperkingen tegenkomt, is het een fantastische vent. En tot de Regenboogprins zijn verbazing (en die van mij )zeg ik dan niet: “Wat erg voor je!”
Ik zeg : “ Nou, maar jij bent niet zielig! Jij bent niet zielig. Jij bent NIET ZIELIG!”
De Regenboogprins kijkt mij dan vaak kwaad aan. Hij vindt dat ik wel wat liever mag reageren. Ik leg hem dan uit waarom ik het zeg. Ik leg hem uit dat soms de mensen om iemand heen medelijden met iemand hebben omdat diegene niet kan wat ‘ normaal’ is. Maar dat ze daardoor eigenlijk op de ander neerkijken en diegene kleiner en dommer maken dan zij. En dat ik dat een slechte zaak vind. En dat ik hem een fantastische vent vind met hele eigen talenten en mogelijkheden en dat ik wil dat hij zo zichzelf ook ziet. En niet als iemand die zielig is en minder kan dan anderen. Als ik dat heb gezegd, voel ik mijzelf al weer beter. De Regenboogprins zegt tegen zichzelf: “Ik ben niet zielig!” Ik weet niet precies hoe hij het opvangt.
De afgelopen weken ben ik veel ziek. Een flinke verkoudheid die maar terug blijft komen, een sterke vermoeidheid al halverwege de dag. Ik voel me niet lekker en baal ervan dat ik niet mijn normale energie en tempo heb.
Op een avond zegt de Regenboogprins tegen me: “Het is wel rot dat het zo lang duurt. Maar je bent niet zielig. Je bent NIET ZIELIG” Ik kijk hem aan en voel me blij worden. Hij heeft begrepen wat ik hem in de auto heb uitgelegd. En wat heerlijk als iemand tegen je zegt dat je niet zielig bent. Ik recht mijn rug en loop hoestend naar de bank om een detective te gaan kijken. De Regenboogprins zakt naast me neer (op veilige afstand). “Ik kijk wel mee” zegt hij.


