Alles over liefde: Hebzucht
Ik kocht vlak voor mijn 25 jarig huwelijk het boek ‘Alles over liefde’ van bell hooks. In een aantal blogs neem ik je graag mee in mijn gedachten over dit boek. In de eerste blog beschreef ik hoe bell hooks het statement inneemt dat het begrip liefde onderdeel moet worden van het publieke gesprek. De bloggen daarna gingen over duidelijkheid (definieer het begrip zodat je iets hebt om aan te refereren), rechtvaardigheid, openheid en eerlijkheid.De vijfde ging over commitment; wat start met de liefde voor jezelf, de liefde in en voor jou. Daarna kwamen spiritualiteit en liefdesethiek. Deze blog gaat over het thema hebzucht.
In het hoofdstuk over hebzucht (het verlangen om te hebben), beschrijft bell hooks wat dit doet met een samenleving. Grote groepen mensen voelen zich in onze samenleving vervreemd, afgesneden en alleen. Volgens hooks zijn isolement en eenzaamheid de uitkomst van leven in een cultuur waarin dingen belangrijker worden gevonden dan mensen. Ons materialisme brengt een narcistische wereld voort waarin de focus uitsluitend op kopen en consumeren ligt en zo’n narcistische cultuur is niet een plek waar liefde kan gedijen,
In een wereld zonder liefde kan een gepassioneerd verlangen om ons te verbinden plaatsmaken voor een gepassioneerd verlangen om te bezitten
Hooks beschrijft vervolgens hoe in een aantal decennia de focus binnen de Amerikaanse politiek, en de samenleving ging liggen op economische overvloed, materialisme en rijkdom. Hebzucht werd norm. Het allemaal nu willen, zonder enig geduld, is een onderdeel van hebzucht. Deze zelfde politiek van hebzucht speelt ook een rol wanneer mensen liefde zoeken. Echte liefde is zelden een emotioneel domein waarbinnen behoeften onmiddellijk worden bevredigd. Het kost tijd en toewijding om zulke liefde te leren kennen.
Het hoofdstuk confronteert me en maakt me ook verdrietig. Het confronteert me met mijn eigen hebzucht. Ik ben onderdeel van een samenleving die consumeren ook belangrijk vind. Deze zomer ben ik op vakantie in de Eifel, in huisje in een park met allerlei voorzieningen. Een heerlijk huisje overigens. Gisteren liep ik met mijn hond langs een enorme afvalcontainer, er stak van allerlei weggegooid materiaal bovenuit. Matrassen, dekbedden, parasols die het hadden begeven, stoelen. Ik zag daarna de markthal, met daarin het eigenlijk veel te kleine zwembad met de glijbanen, en het buffetrestaurant waar wij deze week ook nog een keer aan zullen schuiven. Ik realiseerde me dat zo’n park (en misschien wel heel veel toerisme) veel schade toebrengt aan het milieu, ondanks dat ze alle afval gescheiden inzamelt. Mijn genieten van deze rijkdom staat in schril contrast tot de vraag die de aarde aan mij stelt. Het maakt me verdrietig dat ik dus geniet van dingen waarvan het maar de vraag is of het de aarde recht doet. bell hooks schrijft dat we allen kwetsbaar zijn en ook allemaal wel eens in de verleiding komen. Het helpt om je telkens te realiseren waar je keuze toe leidt. Leidt het tot een betere moraal? Of breekt het juist af? Hebzucht gaat over snelle kortdurende behoeftebevrediging, het vraagt telkens om iets nieuws en iets beters, maar tegen welke prijs? De prijs van hebzucht is dat het de geest van solidariteit en gemeenschap schendt die noodzakelijk is voor het menselijk overleven. Het zorgt ervoor dat mensen geen oog meer hebben voor de noden en behoeften van hun medemens.
Wat ik heel mooi vond is wat ze schreef over de traagheid van een proces van liefde. Ik ken de traagheid en ik durf te zeggen dat tijd en toewijding deugden zijn die ik graag toepas in alles wat ik doe. In het liefhebben van mijn man, mijn Regenboogprins, familie en vrienden, maar ook in het uitvoeren van mijn werk en het opbouwen van relaties daarvoor. Liefde brengt, ondanks ook de pijn en verwondingen die in mijn eigen leven en omgeving aanwezig zijn, een rijkdom met zich mee waardoor dat leed draagbaar en deelbaar wordt. Hoe werkt die trage liefde dan voor de samenleving en voor mijn aandeel daarin als het gaat om de planeet? Voor de samenleving roept hooks op tot een eenvoudig leven. Hebzucht verdringt liefde en mededogen; Eenvoudig leven maakt er ruimte voor. Zoeken naar eenvoud dus, en het delen van wat ik heb. Ik sluit graag af met de oproep die hooks aan het einde van dit hoofdstuk doet:
We kunnen ons allemaal verzetten tegen de hebzucht. Door leiders te kiezen die eerlijk en progressief zijn. We kunnen om onze planeet te redden stoppen met ondoordachte verspilling. We kunnen recyclen en geavanceerde ecologische overlevingsstrategieën steunen. We kunnen onze gemeenschappelijkheid en onderlinge afhankelijkheid vieren door onze middelen met elkaar te delen. Al die gebaren getuigen van respect en dankbaarheid voor het leven. (..)De keuze om eenvoudig te leven vergroot automatische ons vermogen om lief te hebben.
